Adrodd Straeon gan Anna Noël

 

Mae seramegau ffigurol Anna Noël yn cipio eiliadau o ryngweithio rhwng anifeiliaid a rhwng pobl ac anifeiliaid. Mae’r cerfluniau enigmatig hyn yn portreadu symlrwydd ymddangosiadol, ac eto maent yn ennyn chwilfrydedd sy’n nodweddiadol o arfer Anna. 

Naratif sy’n ysgogi gwaith Anna Noël. Bydd pob un ohonom ni’n mwynhau stori dda, mae yna bleser i’w rannu wrth adrodd a derbyn straeon. Bydd Anna’n consurio ei straeon hi o glai. O’i phlentyndod cynnar i’r dydd heddiw mae greddfau creadigol Anna wedi’u trwytho ag adrodd straeon. Gall yr eiliadau y mae’n eu cipio yn ei ffurfiau serameg barhau’n… ‘fe fu pawb fyw’n hapus byth wedyn,’ neu fe allent i gyd ddod i ddiwedd trychinebus. Ein dewis ni yw’r naratif.

Gan weithio o’i stiwdio ar Benrhyn Gwyr yn ne Cymru, mae’r ffermdy o’r ail ganrif ar bymtheg wedi bod yn gartref teuluol a chreadigol i Anna er amser. Wrth ochr un o’r ysguboriau mae stiwdio hi’n edrych allan ar goetir.

Mae anifeiliaid wedi swyno Anna ers plentyndod ac mae eu delweddaeth yn tanio ei dychymyg. Bydd anifeiliaid mewn straeon a llên gwerin yn aml yn symboleiddio cymhlethdodau plentyndod, ac oedolaeth. Mae Anna â diddordeb yn y ffordd y gall ffurf anifail fynegi emosiwn, ysbrydolrwydd, a ffyrdd o weld y byd. Mae ei chyfaredd ag adrodd straeon a’i chanfyddiadau o naratif yn ei harwain i gynnwys testun mewn peth o’i gwaith. Bydd dyfyniadau o gerddi, posau a rhigymau wedi’u hysgythru’n aml yn ei gwaith neu wedi’u pwyso i mewn i’w gwaith gan ddefnyddio ‘lead type’.

Mae symlrwydd ffurf yn ysbrydoli Anna, fel y’i ceir mewn cerfluniau hynafol a chelfyddyd werin. Mae ei cherfluniau o anifeiliaid a phobl gydag anifeiliaid yn rhannu symlrwydd a diffiniad cryf o ffurf.

Wedi’u hadeiladu â llaw mewn crochenwaith cain, bydd Anna’n defnyddio amrywiaeth o ddulliau adeiladu ar gyfer ei darnau. Bydd gwaelodion wedi’u mowldio â phwysau’n creu amgylchedd i’r anifeiliaid a’r ffigyrau ac, yn aml, yn gefndir i’r testun. Bydd Anna’n trin slabiau o glai o’r tu mewn i ffurfio gwahanol elfennau’r anifeiliaid a’r ffigurau. Yna bydd y rhain, ac weithiau’r plinthau wedi’u mowldio, yn cael eu modelu efo’i gilydd a’u gorffen gan ddefnyddio gwydreddau crochenwaith, slipiau wedi’u brwsio ac ocsidau.

Wedi iddi raddio yn Academi Gelfyddyd Caerfaddon â gradd anrhydedd dosbarth cyntaf mewn serameg, fe aeth Anna yn ei blaen i wneud gradd Meistr mewn Serameg yn y Coleg Celf Brenhinol, a graddio yn 1991. Mae wedi gweithio’n amser llawn yn ei phractis serameg ers hynny. Fe gynrychiolir ei gwaith mewn sawl casgliad cyhoeddus yn cynnwys Casgliad Serameg Aberystwyth, Casgliad Serameg Shipley, a chasgliad y Ganolfan Glai yn Philadelphia, yr Unol Daleithiau.

Mae Adrodd Straeon, fel arddangosfa solo bwysig, yn rhoi cyfle i weld gwaith Anna yn ei diriogaeth ei hun. Mae Adrodd Straeon yn gyfle i ni archwilio ei byd creadigol, byd lle mae popeth, efallai, yn ymddangos yn bosib.

Cyflwyniad gan Ceri Jones

 

Rydym i gyd yn mwynhau stori dda. Boed yn chwedl gyfareddol, digwyddiad lleol, neu hanesyn rhyfeddol, mae pleser i’w gael mewn rhannu, adrodd a chlywed straeon. Mae Anna Noël yn consurio straeon allan o glai. O’i phlentyndod cynnar hyd heddiw, mae greddfau creadigol Anna wedi’u trwytho gydag adrodd straeon.

Yn chwaer fawr y teulu, byddai Anna yn defnyddio propiau a gwisgoedd i arwain ei brodyr a’i chwiorydd iau ar anturiaethau ymdebygai i helyntion mewn breuddwydion. Wrth iddi hel atgo on annwyl y golygfeydd hyn, mae’n hawdd gweld sut mae creu’r tablos ddegawdau’n ôl yn trosi i’w cher uniau serameg heddiw. Mae ei chasgliadau o anifeiliaid a phobl, wedi’u gosod ar blinthiau wedi’u harysgri o â darnau dethol o rigymau neu chwedlau, yn dwyn i gof byd cogio plentyndod. I Anna fodd bynnag, parhaodd y dynfa gryf tuag at fyd lledrithiol drwy ei hieuenctid pan fyddai tro gyda’r ci yn trawsnewid yn ddychmygion gwyllt, ac yn oedolyn, wrth iddi barhau i gredu fod unrhyw beth yn bosibl.

Y gred oesol hon mewn posibilrwydd a photensial yw hanfod arfer serameg Anna. Gyda phro ad, daw cyseiniant gwahanol i’r hyn oedd yn ei ddychmygu’n ddiniwed fel plentyn. Mae llawer sydd heb ei ddweud yng ngher uniau Anna. Mae Anna yn sefydlu’r tablo sy’n gadael i ni ryddhau ein straeon ein hunain, gan ganiatáu diweddglo hapus neu arswydus. Y pleser yw bod gennym ni y rhyddid i ychwanegu naratif.

Mae Anna yn dewis peidio dadlenu’r cyfan o’r straeon sydd banddi ar ei aenau ei bysedd creadigol wrth iddi fodelu’r clai. Yn hytrach, bydd yn ymhyfrydu yn y foment mae’n ei ddal mewn clai. Dyma eiliadau wedi’u dal mewn amser. Yma, ar yr amrantiad hwn, mae tawelwch rhwng pobl a bwyst lod. 

Ers cryn amser mae Anna wedi cael ei swyno gan anifeiliaid, rhai brodorol ac egsotig, a gyda pherthynas pobl ac anifeiliaid. Wrth dyfu i fyny yng nghefn gwlad, gyda chi wrth ei hochr a chathod crwydrol o’i chwmpas, arsylwodd arnynt yn eu cyne n. Yn anifeiliaid amaethyddol, creaduriaid coetir, a bywyd glan y môr, mae Anna wedi craffu ar eu harferion a’u nodweddion. Mae hi hefyd wedi canfod cwmnïaeth tawel, ymddiriedaeth a sicrwydd ynddynt. Oherwydd ei harsylwadau mae’n gwybod i beidio cymryd unrhyw beth yn ganiataol.

Felly, mae gwaith Anna yn agor ein sgwrs am ieithoedd cyfoethog ac amrywiol clai. Yr arddangosfa hon, Adrodd Straeon, yw’r cyntaf mewn cyfres o arddangosfeydd unigol o waith gan ymarferwyr sy’n defnyddio ac yn mynegi clai mewn ffyrdd gwahanol iawn. Mae Iaith Clai: Rhan Un yn cynnwys tair arddangosfa deithiol gan yr artistiaid Anna Noël, Micki Schloessingk ac Anne Gibbs. Mae dull pob artist yn ymdrin â’r cyfrwng yn dod a gwahanol safbwyntiau, pro adau a sgiliau. Gan ei fod yn gyfrwng organig, mae clai yn ymateb yn ddynamig i amrywiannau o’r fath.

Mae iaith clai yn rhyfeddol o amrywiol. Mae trin clai yn arwain at ffur au defnyddiol, cer uniol, f gurol ac haniaethol. Gall darnau serameg gael breuder byrhoedlog neu gadernid oes. Gallant fod yn bwrpasol neu’n ymhyfrydol, neu’r ddau. Mae’r gyfres Iaith Clai yn gy e i archwilio a darganfod amrywiaeth y cyfrwng a’r llu o artistiaid talentog sy’n gweithio ag o. Mae ymarfer y tair artist benywaidd, sydd â’u gwaith

yn cael ei ddathlu yn Rhan Un, yn ganolog i’r genre serameg y maent yn gweithio ynddo. Mae pob un yn siarad yn wahanol iawn trwy glai, ac eto mae archwiliadau creadigol bob un ohonynt yn cyffwrdd ar elfennau dynoliaeth. 

Cyfweliad gyda Anna Noël a Ceri Jones

Arddangosfa yn Oriel Mission

Amserlen Deithio

Oriel Canfas

Caerdydd

16 Ionawr - 20 Chwefror 2016

 

Canolfan Grefft Rhuthun

Sir Ddinbych

23 Ebrill - 10 Gorffennaf 2016

 

Canolfan Gelfyddydau Llantarnam Grange

Cwmbran

Haf - Hydref 2016

 

Oriel Serameg

Aberystwyth

Hydref - Gaeaf 2016

 
AnnaNoel-Work-61.JPG
 

 

Bywgraffiad 

 

Yn gweithio o’i stiwdio ar benrhyn Gwyr yn ne Cymru, mae fferm Hareslade Isaf wedi bod yn gartref teuluol a chreadigol i Anna am amser hir. Ar ochr un o’r ysguboriau, mae stiwdio Anna yn gwynebu coetir.

Mae anifeiliaid wedi hudo Anna ers ei plentyndod gyda’u delweddau yn tanio ei dychymyg. Mae anifeiliaid mewn straeon a chwedlau yn aml yn symbol o gymhlethdodau plentyndod, ac o fod yn oedolyn. Mae gan Anna ddiddordeb yn sut y gall y ffurf anifeilaidd fynegi emosiwn, ysbrydolrwydd a ffyrdd o weld y byd. Arweiniodd ei diddordeb mewn adrodd straeon a chanfyddiadau o naratif iddi gynnwys testun mewn rhai gweithiau. Mae dyfyniadau o gerddi, posau a rhigymau yn aml yn cael eu hysgythru neu wasgu i mewn i’w gwaith gan ddefnyddio teip plwm.

Mae symlrwydd ffurf yn ysbrydoli Anna, fel a geir mewn cer uniau hynafol a chelf gwerin. Mae ei cher uniau o anifeiliaid a’r rhai o bobl ac anifeiliaid yn rhannu symlrwydd a dif niad cryf o ffurf fel ei gilydd.

Yn llestri pridd gwyn wedi’u hadeiladu â llaw, mae Anna yn defnyddio amrywiaeth o ddulliau ar gyfer ei darnau. Mae seiliau gwasg fowldio yn creu amgylchedd ar gyfer yr anifeiliaid a’r f gurau ac, yn aml, gefndir ar gyfer testun. Mae Anna yn ystwytho slabiau o glai o’r tu mewn i ffur o’r elfennau gwahanol o’r anifeiliaid a’r f gurau. Mae’r rhain, ac ar adegau y plinthiau wedi’u mowldio, wedyn yn cael eu modelu gyda’i gilydd a’u gorffen gan ddefnyddio naill ai wydredd priddwaith neu slipiau ac ocsidau wedi’u brwsio. Mae Anna hefyd yn gwneud amrywiaeth o anifeiliaid unigol, yn seiliedig ar wasg-fowldiau syml y bydd hi wedyn yn eu modelu ac yn cymhwyso nodweddion addurnol. Caiff ei cher uniau eu tanio hyd at dymheredd priddwaith o 1100 ̊C.

Wedi graddio o Academi Gelf Caerfaddon gyda gradd anrhydedd dosbarth cyntaf mewn serameg, aeth Anna ymlaen i ymgymryd â gradd Meistr mewn Serameg yn y Coleg Celf Brenhinol, gan raddio yn 1991. Mae Anna wedi gweithio’n llawn amser ar
ei harfer serameg ers hynny.

Caiff gwaith Anna ei gynrychioli mewn nifer o gasgliadau cyhoeddus gan gynnwys Casgliad Serameg Aberystwyth, Casgliad Serameg Shipley, a chasgliad y Ganolfan Glai yn Philadelphia, yr Unol Daleithiau.

Mae Anna yn arddangos ei gwaith mewn orielau ledled y DU, yn ogystal â chymryd comisiynau preifat. Ymysg arddangosfeydd diweddar bu: Collect 2015 gyda Canolfan Grefft Rhuthun cy wynwyd gan Gyngor y Celfyddydau yn Oriel Saatchi, Llundain; Oriel Open Eye, Caeredin; Celf Gymhwysol Eton; Beaux Arts yng Nghaerfaddon; Broadway Modern; Orielau John Noott; Oriel Pyramid yn Efrog ac Oriel Montpellier yn Stratford-upon-Avon.